Geçenlerde arkadaşımın yaşamış olduğu olay aslında hepimizin kapısının önüne bırakılmış bir uyarı mektubu gibi. Öyle bir zamandayız ki, insan kime güveneceğini, neye inanacağını şaşırmış durumda. “Ben kötü bir şey yapmam ki, başıma niye gelsin?” diye düşünen binlerce insan, bir anlık dikkatsizlik, biraz da sorgulamadan güvenmenin bedelini çok ağır ödüyor. Çünkü artık iyi niyet, tek başına sizi korumaya yetmiyor; aksine, kontrolsüz iyi niyet, bazen bile bile atılmamış bir imza kadar tehlikeli.
Arkadaşının yaşadığı olay tam da bu duruma örnek. Bir tanıdık geliyor, elinde nakit para ve bir IBAN numarası: “Senin hesabında para varsa bu IBAN’a at, ben sana nakit vereyim” diyor. Kulağa masum geliyor, hatta günlük hayatta sıkça gördüğümüz bir durum. Bizimki de düşünmeden kabul ediyor, IBAN’a parayı gönderiyor, nakiti cebine koyuyor. İşin en çarpıcı yanı, bu alışveriş zamanla sıradanlaşıyor ve neredeyse rutin hâle geliyor. Sorulmayan sorular, sorgulanmayan hareketler, her gün biraz daha büyüyen görünmez bir risk yumağına dönüşüyor.
Derken bir gün kapı çalınıyor. Gelen misafir bu kez polis. Gönderdiği paraların, illegal bahisle bağlantılı bir hesaba aktarıldığı ortaya çıkıyor. Bizim “iyi niyetli” arkadaş, hayatı boyunca illegal işlere bulaşmamış olmasına rağmen, kısa süreliğine de olsa gözaltına alınıyor. O an anlıyor ki, “Ben bilmiyordum” cümlesi, yaşananların ağırlığını hafifletmiyor. Geride kalan günler; sorgu odaları, karakol koridorları, aileye durumu anlatma çabası ve o sinsice çöken utanç duygusu… İnsanı yıpratan, içten içe kemiren, güven duygusunu paramparça eden zor günler.
Bu olaydan çıkarılacak ders çok net: Kendi hesabınızdan çıkan her kuruş, hukuken ve vicdanen sizin imzanız gibidir. “Arkadaşım istedi”, “Kırmak istemedim”, “Zaten bana nakit verdi” gibi bahaneler, sizi sorumluluktan kurtarmıyor. Bilmediğiniz, tanımadığınız, kaynağını anlayamadığınız hesaplara asla ve asla para göndermeyin. Göndermek zorunda kaldığınız her durumda ise, açıklama kısmını asla boş bırakmayın. “Borç”, “Alışveriş bedeli”, “Kira”, “Hediye” gibi, ne amaçla gönderdiğinizi net bir şekilde yazın; tek bir harf, tek bir nokta dahi olsa orayı boş geçmeyin. Çünkü bazen o küçücük açıklama satırı, sizi karanlık bir şüphenin içinden çekip çıkaran en önemli ipucu olabilir.
Unutmayın, bu devirde iyilik bile dikkat ve bilinç istiyor. Sormaktan, sorgulamaktan, “Bu işin mantığı ne?” demekten utanmayın. “Güveniyorum ama kendimi de korumam gerek” demek kimseye saygısızlık değildir. Bugün size anlattığım bu hikâyede, bir insan sadece “iyi kalpli” olduğu için, hayatının en zor günlerini yaşadı. Sizin başınıza gelmesin. Çünkü bazen bir IBAN’a atılan para, sadece rakamlardan ibaret değildir; ya özgürlüğünüzü, ya itibarınızı, ya da geleceğinizi temsil eder.
Kalın sağlıcakla
