Dünya çapında yaptığı kamuoyu yoklamaları ile tanınan bir şirket olan Gallup’ un en son açıklanan raporuna göre Türkiye’ de ‘bir gün önce yeni bir şey öğrendiğini söyleyenlerin’ oranı yüzde 17. Dünyada ise yüzde 52. Buna göre araştırmanın yapıldığı 144 ülke arasında en az yeni şey öğrenen ülkeyiz. Üstelik geçen sene bu oran daha yüksek; yüzde 23 idi.
Oysa insan dünyaya ilk gözünü açtığı andan itibaren öğrenmeye başlar. Buradaki öğrenme hayata tutunabilmek için doğuştan sahip olunan davranışlarla, zorunlu olarak başlamış olsa da anadilin öğrenilmesi ile farklı bir boyut kazanır. Artık konuşulanlar anlaşılır; duygular, düşünceler paylaşılır, merak edilenler araştırılır. O çocukluk yılları ardı ardına gelen, hiç bitmeyen, merak edilen sorularla; öğrenme arzusu, heyecanı ile dopdolu geçse de yetişkinlik dönemlerine gelindiğinde maalesef tablo değişir.
Halbuki yeni bir bilgiyle karşılaştığımızda, yeni bir şey deneyimlediğimizde beynimiz hareketlenir, yeni bağlantılar kurar. Bu durum daha fazla merak etmenin, yeni kazanımlar elde etmenin önünü açar. Merak öğrenmenin itici gücü konumundadır. Merak edilen, ilgi duyulan konularda öğrenme daha hızlı ve kalıcı gerçekleşir.
Yaşam boyu öğrenme üzerine çalışan bilim insanları, öğrenmenin beyin sağlığını koruduğunun, yaşlanmaya bağlı bilişsel gerilemeyi yavaşlattığının üzerinde durmaktalar.
Üstelik bu süreç insanı heyecanlandırır. Yaşadığı heyecan onu canlandırırken özsaygısı, özgüveni artar.
‘Öğrenen insanın yaşamı ise hiç bitmeyen bir maceradır; her olay, her ilişki, her bakış ve her söz onun zihninde yeni bir boyut açabilir. Öğrenen insan yaşama açıktır, o dinlemeyi, sohbet etmeyi sever; olayları gözlemlemeye ve anlamaya çalışır. " der rahmetli Doğan Cüceloğlu.
Ülkemizde bir önceki gün yeni bir şey öğrenen, yeni bir şey deneyimleyenlerin sayısının dünya ortalamasının çok gerisinde olmasında ekonomik sıkıntıların artması; mutluluğun, huzurun, umudun eksilmesi; gelecek kaygısı, belirsizliklerin, endişenin artması gibi pek çok etmenin etkisi mutlaka yüksektir. Ancak tüm nedenler 144 ülke içinde en alt sırada olmamız sonucunu değiştirmiyor.
Kendimiz için atacağımız küçük bir adım ailemizden başlayarak çevremize yansır. ‘Bugün ben yeni ne öğrendim ya da yeni ne deneyimledim?’ sorusu önce kendimize ışık tutar. Sadece kitaplar, kütüphanelerle, internetle değil sergiler, konserler, atölyeler, belediyelerce düzenlenen kurslarla, kısa gezintilerle, yeni öğrenilmeye çalışılan bir dille, bir şarkıyla, çalınmaya çalışılan bir müzik aleti ile beynimiz kadar ruhumuz da güzelleşir. Hele ki öğrendiklerinizi sizin gibi öğrenme iştahı hiç azalmayan, kendini geliştirme çabası hiç eksilmeyen insanlarla paylaşmanız herkese iyi gelir.
Okuldan eve gelen çocuğunuza ‘okul nasıl geçti?’ diye sormak yerine ‘bugün öğrendiklerin içinde seni en çok ne heyecanlandırdı?’ sorusu korkudan, yargılamadan uzak, hata yapmanın doğal karşılandığı güvenli bir ortamda sorulursa oluşturacağı farkındalık yeni soruların, yeni öğretilerin doğmasına zemin hazırlar. Eğitim sistemimizin sorulan soruya, seçenekler arasından en kısa zamanda en doğru cevabı bulmaya yönelttiği, cevap vermeye odaklı, soru sormaktan uzak öğretisinden uzaklaştırır. Böylece ona, gerçek hayatta da seçenekler arasında takılıp kalmak yerine kendisinin yeni yollar üretmeyi öğrendiği bir alan açmış olursunuz…
Hadi bugünden hatta şu andan başlayalım: ‘bugün yeni ne öğrendim?’
