Ekonominin her geçen gün daha da sıkıştığı bir dönemden geçiyoruz. Borç sarmalına kapılmış milyonlarca insan, ay sonunu getirmeye çalışırken nefes alamaz hale geldi. Ödenemeyen krediler, tıkanan kredi kartları, her gün bankalardan gelen aramalar, bir de üzerine avukatlardan bitmek bilmeyen icra ve haciz baskısı… Artık insanlar “yarını” planlamayı bırakıp, “bugünü nasıl atlatırım” derdine düşmüş durumda.
Gelir aynı kalırken, hatta yer yer azalırken, giderler katlanarak artıyor. “Ayağını yorganına göre uzat” sözü anlamını yitirdi; çünkü yorgan öylesine küçüldü ki, ne kadar dikkat edersen et ayaklar dışarıda kalıyor. İnsanlar birer birer konforlarından vazgeçiyor; önce gezmeyi, tatili bırakıyor, sonra arabasını, hatta mecbur kalıp evini satmak zorunda kalıyor. Hele bir de okuyan çocuk varsa, tablo daha da ağırlaşıyor: Borcu mu ödesin, çocuğunun okul masraflarını mı karşılasın, yoksa eve temel gıda mı alsın; karar vermek bile başlı başına bir yük.
Bütün bu ekonomik baskının ortasında, sokaktaki yüzlere baktığında mutluluk emaresi görmek neredeyse imkânsız hale geldi. İnsanların gözlerinde yorgunluk, endişe ve umutsuzluk okunuyor. Stres ve kaygı, sadece cebimizi değil, bedenimizi ve ruhumuzu da etkiliyor; uykusuzluk, tansiyon, mide problemleri, depresyon gibi sağlık sorunları günden güne artıyor. Geleceğe dair kurulan hayaller, yerini “yeter ki daha kötü olmasın” temennisine bırakmış durumda.
Kredi kartına mahkûm bir hayat yaşayan geniş kitleler için tablo daha da ağır. Günü kurtarmak için kullanılan kartlar, bugün adeta görünmez bir zincire dönüşmüş durumda. Bir dönem sadece asgari ödeme yaparak ayakta durmaya çalışan vatandaş, artık o asgari tutarı bile denkleştiremiyor. Ödemeler gecikiyor, faizler büyüyor, borç borcu kovalıyor. İnsan, ne kadar çalışırsa çalışsın, sanki sürekli geriye çekilen bir çizgiye doğru koşuyormuş gibi hissediyor.
Esnaf içinse şartlar belki de en zorlayıcı seviyesinde. Gün boyu dükkânını açık tutmak için uğraşan esnaf, bir yandan azalan müşteri ve düşen satışlarla mücadele ederken, diğer yandan vergiler, SSK ve Bağkur primleriyle baş etmeye çalışıyor. Geciken bir vergi borcu yüzünden hesapların bloke edilmesi, zaten zor ayakta duran esnafı tamamen köşeye sıkıştırıyor. Böyle bir ortamda ayakta kalmak, dükkânın ışıklarını açık tutabilmek, sadece ekonomik bir mesele değil; aynı zamanda bir direniş, bir hayatta kalma mücadelesi haline gelmiş durumda.
Umarım yakında kara görünür
Kalın sağlıcakla
